- Limity kosztów pozaodsetkowych (MPKK) to ustawowy “sufit” na prowizje i opłaty inne niż odsetki w kredycie konsumenckim. Wzór wynika z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim.
- Dla n ≥ 30 dni: MPKK = (K × 10%) + (K × n/R × 10%), gdzie R to liczba dni w roku (365 albo 366).
- Dla n < 30 dni: MPKK = K × 5%. Dodatkowo działa “hamulec” 45% K niezależnie od wyniku ze wzoru.
- Anty-rolowanie 120 dni: przy kolejnych kredytach przed pełną spłatą (art. 36c) koszty pozaodsetkowe mogą być liczone łącznie.
- Uwaga praktyczna 120 dni: odraczanie spłaty w tym okresie ma osobną regułę (art. 36b), która dolicza koszty odroczenia do limitu.
- Co możesz zrobić teraz? Weź z dokumentów: K, policz n w dniach z harmonogramu, zsumuj wszystkie koszty pozaodsetkowe i porównaj z MPKK, zanim podpiszesz.
Jeśli chcesz sprawdzić limity kosztów pozaodsetkowych kredytu gotówkowego, zsumuj koszty inne niż odsetki z dokumentów i porównaj je z MPKK obliczonym z art. 36a dla tej samej kwoty kredytu (K) i czasu (n).
To szybki filtr, który pozwala odsiać ofertę z zawyżoną prowizją, opłatami lub “obowiązkowymi dodatkami”, a także wychwycić sytuacje, w których koszty są rozbite na kilka pozycji i trudniej je policzyć.
Warianty rozwiązań w skrócie – jakie masz opcje?
| Opcja | Kiedy wybrać | Zalety | Wady | Największe ryzyko |
|---|---|---|---|---|
| Samodzielna weryfikacja limitu przed podpisem | Masz formularz informacyjny lub projekt umowy, a koszty są jasno wypisane | Szybka decyzja, pełna kontrola, łatwo porównać kilka ofert | Trzeba zebrać liczby z kilku miejsc i doliczyć pakiety/ubezpieczenia | Pominięcie kosztu ukrytego w “pakiecie” lub ubezpieczeniu |
| Żądanie korekty kosztów przed zawarciem umowy | Twoje wyliczenie pokazuje przekroczenie MPKK lub koszty są “poszatkowane” | Najkrótsza droga do poprawnej umowy, wszystko da się domknąć na liczbach | Część instytucji próbuje zamienić koszt na “usługę” zamiast obniżki | Przerzucenie kosztu w inne miejsce dokumentów bez realnego spadku sumy |
| Reklamacja i skarga po zawarciu umowy | Koszty wyszły po wypłacie, naliczono opłaty z pakietu lub doszły “w trakcie” | Możesz żądać zwrotu części nienależnej i uporządkować rozliczenia | Czas i formalności, potrzebne konkrety i dokumenty | Zbyt ogólne pismo bez wyliczeń i bez wskazania nadwyżki |
Prosta zasada: jeśli limit wychodzi “na styk” albo koszty są rozbite na pakiety, najpierw liczby i dokumenty, potem podpis.
Czym są limity kosztów pozaodsetkowych kredytu gotówkowego i co do nich wchodzi?
W praktyce to limit na prowizje i opłaty pobierane dlatego, że zawierasz i obsługujesz umowę, a nie dlatego, że kapitał jest oprocentowany.
Zwykle do sumy kosztów pozaodsetkowych zalicza się: prowizję, opłaty przygotowawcze i administracyjne, koszty usług wymaganych przez kredytodawcę oraz składki ubezpieczeniowe, jeśli ubezpieczenie jest warunkiem uzyskania kredytu albo warunkiem utrzymania warunków cenowych. Odsetki są odrębną kategorią kosztu i nie wchodzą do MPKK.
Jakie przepisy i wzory wyznaczają limity kosztów pozaodsetkowych oraz jak je liczyć?
Limity wynikają z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Dla okresu spłaty nie krótszego niż 30 dni obowiązuje wzór: MPKK = (K × 10%) + (K × n/R × 10%), gdzie K to całkowita kwota kredytu, n to okres spłaty w dniach, a R to liczba dni w roku (365 albo 366).
Dla okresu spłaty krótszego niż 30 dni obowiązuje reguła: MPKK = K × 5%. Dodatkowo pozaodsetkowe koszty kredytu nie mogą przekroczyć 45% K nawet wtedy, gdy wzór dawałby wyższy wynik.
Ważne: w obrocie mogą pojawiać się umowy zawarte przed 18/12/2022 r., dla których historycznie funkcjonowały inne limity. Przy wątpliwościach sprawdź datę zawarcia umowy i podstawę prawną w jej dokumentach.
Jak krok po kroku sprawdzić, czy oferta mieści się w limitach i gdzie znaleźć potrzebne kwoty?
Najpierw znajdź trzy liczby: całkowitą kwotę kredytu (K), czas spłaty (n w dniach) oraz sumę kosztów pozaodsetkowych lub ich elementy (prowizja, opłaty, ubezpieczenie, pakiety).
W bankach i instytucjach pożyczkowych dane zwykle są w formularzu informacyjnym, projekcie umowy, podsumowaniu kosztów, tabeli opłat i harmonogramie.
| Co bierzesz | Jak bywa nazwane | Gdzie szukać |
|---|---|---|
| K, kwota kredytu | “Całkowita kwota kredytu” | Umowa, formularz informacyjny, podsumowanie |
| n, czas w dniach | Okres kredytowania, terminy rat | Harmonogram, daty spłat, termin ostatniej raty |
| Koszty pozaodsetkowe | Prowizja, opłaty, ubezpieczenie, pakiety wymagane | Tabela opłat, załączniki, sekcja “koszty”, podsumowanie |
- Mylenie K z “kwotą do wypłaty” albo z “całkowitą kwotą do zapłaty”.
- Liczenie n “z miesięcy”, a nie z dat w harmonogramie.
- Pominięcie opłat pakietu lub ubezpieczenia, bo “to tylko miesięczna opłata”.
- Porównywanie MPKK do RRSO zamiast do sumy kosztów pozaodsetkowych.
Na końcu porównujesz: jeśli suma kosztów pozaodsetkowych przekracza MPKK, żądasz korekty przed podpisem albo składasz reklamację, gdy umowa już działa.
Jak rozpoznać “ukryte” koszty pozaodsetkowe: prowizja, ubezpieczenie, usługi dodatkowe, konto, pakiety?
Najczęściej spotkasz go w pakietach “konto + karta + usługa” z opłatą miesięczną, w ubezpieczeniach doliczanych do raty lub pobieranych z góry oraz w usługach nazywanych “serwisowymi”, “administracyjnymi” albo “obsługą”. Jeśli rezygnacja z dodatku podnosi koszty kredytu, to w praktyce przestaje być dodatkiem.
Jak ocenić ofertę na liczbach: przykład wyliczenia limitu i porównanie z kosztami z umowy
Załóżmy kredyt: K = 10 000 zł, okres spłaty 24 miesiące. Dla ilustracji przyjmij n = 730 dni, a R = 365. Z art. 36a wynika:
MPKK = (10 000 zł × 10%) + (10 000 zł × 730/365 × 10%) = 1 000 zł + (10 000 zł × 2 × 10%) = 1 000 zł + 2 000 zł = 3 000 zł.
“Hamulec” 45%: 45% × 10 000 zł = 4 500 zł, więc w tym przykładzie limit wynika ze wzoru i wynosi 3 000 zł.
Teraz porównujesz z dokumentami. Jeśli masz: prowizję 2 200 zł, wymagane ubezpieczenie 900 zł i opłatę przygotowawczą 150 zł, suma kosztów pozaodsetkowych to 3 250 zł, czyli przekroczenie MPKK o 250 zł.
Kiedy oferta mieści się w limitach, ale nadal jest ryzykowna kosztowo i co powinno zapalić lampkę?
To, że oferta mieści się w MPKK, nie przesądza, że jest korzystna. Lampkę zapalają: wysoka prowizja pobrana jednorazowo, obowiązkowe dodatki rozłożone w czasie oraz ubezpieczenie “dobrowolne”, po którego rezygnacji rośnie cena kredytu.
Mini-case 2: pakiet miesięczny wygląda niewinnie, ale suma opłat przez cały okres potrafi być wysoka, mimo że MPKK “się zgadza”.
- Opłata miesięczna za pakiet bez jasnej informacji, czy jest dobrowolna i jak wpływa na cenę.
- Ubezpieczenie “dobrowolne”, po którego rezygnacji rośnie oprocentowanie albo pojawia się dodatkowa opłata.
- Rozbicie jednego kosztu na kilka nazw, aby utrudnić policzenie sumy.
Co zrobić, gdy oferta nie mieści się w limitach: jak negocjować i jakiej korekty żądać?
Negocjacje prowadzi się na liczbach. Pokazujesz swoje wyliczenie MPKK i wskazujesz, które koszty trzeba zmniejszyć, najczęściej: prowizję, opłaty przygotowawcze lub koszt ubezpieczenia, jeśli jest wymagany. Zmiana nazwy kosztu na “opłatę serwisową” nie rozwiązuje problemu, bo limit dotyczy sumy, a nie etykiet.
Jeśli umowa już została zawarta, wskazujesz w reklamacji, że koszty ponad limit nie należą się w tej części i żądasz rozliczenia nadwyżki.
Jaką ścieżkę reklamacji i skarg wybrać, gdy instytucja nie koryguje kosztów?
Reklamacja powinna zawierać: Twoje wyliczenie MPKK, listę kosztów pozaodsetkowych z dokumentów, wyliczoną nadwyżkę oraz żądanie rozliczenia tej części jako nienależnej. Dołącz kopię umowy, tabeli opłat, harmonogramu oraz dowody pobrania opłat.
1) “Wnoszę o rozliczenie kosztów pozaodsetkowych w części przekraczającej MPKK, zgodnie z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, na podstawie załączonego wyliczenia.”
2) “Proszę o wskazanie sposobu rozliczenia nadwyżki: zwrot na rachunek lub korekta rozliczeń w harmonogramie.”
3) “Proszę o odpowiedź na trwałym nośniku.”
Jeśli sprawa nie rusza, możesz zwrócić się do instytucji publicznych. Rzecznik Finansowy wspiera konsumentów w sporach z podmiotami rynku finansowego, UOKiK bada praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, a KNF pełni funkcje nadzorcze w zakresie przewidzianym przepisami.
Jak zabezpieczyć się na przyszłość: porównywanie ofert, ograniczanie kosztów i blokada spirali refinansowań
- Filtr 1, zgodność z limitem: suma kosztów pozaodsetkowych ≤ MPKK oraz ≤ 45% K.
- Filtr 2, konstrukcja kosztów: ile płacisz na start (prowizja, składki z góry), ile miesięcznie (pakiety, opłaty).
- Filtr 3, reguły 120 dni: kolejne kredyty przed pełną spłatą (art. 36c) oraz odroczenie spłaty (art. 36b) mogą powodować doliczenie kosztów do limitu.
Checklista, co zrobić krok po kroku
- Zbierz liczby z dokumentów: całkowita kwota kredytu K, harmonogram i termin ostatniej raty, lista opłat i prowizji.
- Policz n w dniach: od wypłaty do terminu ostatniej raty na podstawie harmonogramu.
- Policz MPKK: dla n ≥ 30 dni użyj wzoru z art. 36a, dla n < 30 dni policz K × 5%, a potem sprawdź limit 45% K.
- Zsumuj koszty pozaodsetkowe: prowizje, opłaty, koszty wymaganych dodatków i ubezpieczeń.
- Porównaj i działaj: jeśli suma przekracza MPKK, żądaj korekty na piśmie albo złóż reklamację z wyliczeniem i wskazaniem nadwyżki.
Słowniczek pojęć
FAQ, najczęściej zadawane pytania
Jak obliczyć limit kosztów pozaodsetkowych dla kredytu na 12 miesięcy?
Ustal K i n w dniach, policz MPKK: (K × 10%) + (K × n/R × 10%), gdzie R to 365 albo 366, a potem sprawdź limit 45% K. Porównaj wynik z sumą prowizji i opłat poza odsetkami z dokumentów.
Czy ubezpieczenie wlicza się do limitu kosztów pozaodsetkowych?
Tak, jeśli jest warunkiem uzyskania kredytu lub utrzymania warunków cenowych. Jeśli jest w pełni opcjonalne i nie zmienia ceny kredytu, oceniasz je osobno.
Jaki jest limit kosztów pozaodsetkowych dla pożyczki na 14 dni?
Dla n < 30 dni MPKK wynosi 5% K. Do porównania bierzesz sumę prowizji i opłat poza odsetkami z dokumentów.
Co oznacza limit 45% całkowitej kwoty kredytu?
To “hamulec”: suma kosztów pozaodsetkowych nie może przekroczyć 45% K niezależnie od wyniku ze wzoru. Nadwyżka ponad limit nie należy się w tej części.
Czy bank może pobrać prowizję, jeśli przez to przekroczy MPKK?
Nie w części przekraczającej MPKK. Żądasz korekty prowizji i innych opłat tak, aby suma kosztów pozaodsetkowych spadła do limitu.
Jak napisać reklamację, gdy koszty pozaodsetkowe przekraczają limit?
Wskaż K i n, pokaż wyliczenie MPKK, wypisz koszty poza odsetkami z dokumentów, wylicz nadwyżkę i zażądaj rozliczenia tej części jako nienależnej.
Czy rolowanie pożyczek w 120 dni zmienia liczenie limitu kosztów?
Tak. Przy kolejnych kredytach udzielonych przed pełną spłatą, w okresie 120 dni, koszty pozaodsetkowe mogą być liczone łącznie według art. 36c, a koszty odroczenia spłaty w tym okresie są rozliczane według art. 36b.
Źródła i podstawa prawna
- Ustawa o kredycie konsumenckim (tekst jednolity), art. 36a–36d, dostęp: 19/02/2026 r.
- UOKiK: informacja o zasadach kosztów (w tym 45% po nowelizacji) i praktyce reklamacyjnej, dostęp: 19/02/2026 r.
- Rzecznik Finansowy: wsparcie klientów rynku finansowego, dostęp: 19/02/2026 r.
- UOKiK: prawa konsumenta i praktyki rynkowe, dostęp: 19/02/2026 r.
- KNF: informacje o nadzorze rynku finansowego, dostęp: 19/02/2026 r.
Dane i stan prawny na dzień: 19/02/2026 r.
Jak liczone są przykłady: wyliczenia pokazują mechanikę MPKK na uproszczonych założeniach czasu w dniach. W praktyce n liczysz z harmonogramu i dat spłat wskazanych w umowie, a R wynosi 365 albo 366.
Co możesz zrobić po przeczytaniu tego artykułu?
- Policz limity kosztów pozaodsetkowych dla swojej oferty na podstawie K i n z harmonogramu.
- Zsumuj wszystkie koszty poza odsetkami z dokumentów, w tym wymagane pakiety i ubezpieczenia, a potem porównaj z MPKK.
- Jeśli widzisz przekroczenie albo pakiety bez jasnej dobrowolności, zażądaj korekty na piśmie przed podpisem albo złóż reklamację z wyliczeniem.
Aktualizacja artykułu: 19 lutego 2026 r.
Autor: Jacek Grudniewski
Ekspert ds. produktów finansowych i pasjonat rynku nieruchomości
Kontakt za pośrednictwem LinkedIn:
https://www.linkedin.com/in/jacekgrudniewski/
Treści przedstawione w artykule mają wyłącznie charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady prawnej, podatkowej ani finansowej w rozumieniu przepisów prawa. Przed podjęciem decyzji mającej wpływ na Twoje finanse, skonsultuj się z licencjonowanym specjalistą.
